ترامپ در جریان نشست کابینه آمریکا و در واکنش به گزارشهایی درباره احتمال نقش عمان و ایران در مدیریت تنگه هرمز، با لحنی تهدیدآمیز گفت: «عمان باید مثل بقیه رفتار کند، وگرنه مجبور میشویم آنها را منفجر کنیم.»
این جمله به سرعت در رسانههای بینالمللی و شبکههای اجتماعی بازتاب گستردهای پیدا کرد و واکنشهای متفاوتی را از سوی تحلیلگران، سیاستمداران و کاربران فضای مجازی به دنبال داشت.
تنگه هرمز؛ نقطه حساس بحران جدید
اظهارات ترامپ در شرایطی مطرح شده که تنشها بر سر تنگه هرمز بار دیگر افزایش یافته است. این آبراه استراتژیک که بخش مهمی از صادرات نفت جهان از آن عبور میکند، در ماههای اخیر به یکی از محورهای اصلی اختلاف میان آمریکا و ایران تبدیل شده است.
ترامپ در همان نشست تأکید کرد که تنگه هرمز «آبراهی بینالمللی» است و هیچ کشوری نباید کنترل کامل آن را در اختیار بگیرد. او همچنین هشدار داد آمریکا اجازه نخواهد داد ایران یا متحدانش برای عبور کشتیها محدودیت ایجاد کنند.
تحلیلگران معتقدند اشاره ترامپ به عمان، بیش از هر چیز به نقش سنتی این کشور در میانجیگری میان تهران و واشنگتن مربوط میشود؛ نقشی که طی سالهای گذشته بارها به کاهش تنشها کمک کرده بود.
چرا تهدید عمان عجیب به نظر میرسد؟
بسیاری از کارشناسان سیاسی، سخنان ترامپ را غیرمنتظره و حتی متناقض توصیف کردهاند؛ زیرا عمان از متحدان قدیمی آمریکا در خاورمیانه به شمار میرود و روابط نظامی، اقتصادی و امنیتی گستردهای با واشنگتن دارد.
عمان در دهههای اخیر همواره تلاش کرده نقش «میانجی بیطرف» را در بحرانهای منطقه ایفا کند. مذاکرات محرمانه آمریکا و ایران در سالهای گذشته نیز بارها با میزبانی مسقط انجام شده بود.
برخی رسانههای غربی حتی این احتمال را مطرح کردهاند که ترامپ در بیان نام عمان دچار اشتباه لفظی شده و شاید منظورش ایران بوده است، اما تاکنون کاخ سفید توضیح رسمی یا اصلاحیهای درباره این موضوع منتشر نکرده است.
واکنش رسانههای بینالمللی
اظهارات ترامپ بازتاب گستردهای در رسانههای جهان داشت. روزنامه گاردین(The Guardian) این سخنان را «تهدید مستقیم یک متحد آمریکا» توصیف کرد و نوشت که چنین ادبیاتی میتواند تلاشهای دیپلماتیک منطقه را پیچیدهتر کند. Reuters نیز گزارش داد که مقامهای آمریکایی و عمانی هنوز واکنش رسمی مشخصی به این اظهارات نشان ندادهاند.
برخی رسانههای آمریکایی نزدیک به محافظهکاران (New York Post) نیز از لحن ترامپ ابراز نگرانی کردند و هشدار دادند که تهدید آشکار یک شریک سنتی منطقهای میتواند پیامدهای سیاسی و امنیتی غیرقابل پیشبینی داشته باشد.
واکنشها در شبکههای اجتماعی
شبکههای اجتماعی نیز مملو از واکنش به این سخنان بود. بسیاری از کاربران، لحن ترامپ را «تهاجمی»، «غیر دیپلماتیک» و «خطرناک» توصیف کردند. برخی دیگر این اظهارات را ادامه سیاست فشار حداکثری واشنگتن علیه هرگونه تغییر در وضعیت تنگه هرمز دانستند.
در مقابل، بخشی از حامیان ترامپ از موضع سختگیرانه او دفاع کردند و گفتند آمریکا باید برای حفظ امنیت کشتیرانی جهانی موضعی قاطع داشته باشد.
عمان؛ متحد آرام اما کلیدی آمریکا
عمان برخلاف برخی کشورهای عربی منطقه، طی دهههای گذشته تلاش کرده روابط متعادلی با ایران، آمریکا و کشورهای عرب خلیج فارس حفظ کند. همین سیاست باعث شده مسقط در بسیاری از بحرانهای منطقهای به عنوان کانال ارتباطی غیررسمی میان طرفهای متخاصم عمل کند.
کارشناسان معتقدند هرگونه تنش جدی میان واشنگتن و مسقط میتواند بر روند مذاکرات منطقهای، امنیت انرژی و حتی وضعیت بازار جهانی نفت تأثیر بگذارد.
آیا بحران تازهای در خلیج فارس شکل میگیرد؟
هرچند هنوز مشخص نیست اظهارات ترامپ صرفاً یک تهدید لفظی بوده یا بخشی از فشار سیاسی جدید آمریکا محسوب میشود، اما بسیاری از ناظران معتقدند چنین سخنانی میتواند فضای بیاعتمادی در منطقه را تشدید کند.
در شرایطی که مذاکرات مربوط به امنیت تنگه هرمز و تنش میان آمریکا و ایران همچنان ادامه دارد، افزایش ادبیات تهدیدآمیز ممکن است مسیر دیپلماسی را دشوارتر کند؛ بهویژه وقتی هدف این تهدیدها کشوری باشد که سالها نقش میانجی و پل ارتباطی میان طرفهای بحران را بر عهده داشته است.
نظر شما